چل چه مه سرچشمه نفت سفید روی زمین

for or against death penalty essay research papers science fair rose caravan park hutton sessay thesis-statement-about-love-in-the-great-gatsby transform dissertation into book adaptive learning 2007 thesis dissertation hrm horticulture thesis thesis statement for oedipus at colonus toefl essay writing test دانلود            download

چل‌چه‌مه سرچشمه‌ی  نفت سفید روی زمین

سید محمد فواد  ابراهیمی

مدرس ریاضیات و کامپیوتر مراکز تربیت معلم سنندج

خرداد ۱۳۸۳  شمسی

 بهار سال  ۱۳۸۳ شمسی  به پایان می رسید که من توفیق دیدار از سلسله کوه‌های ؛  چل چه مه  ؛  در دیواندره‌ی کردستان ایران را یافتم. بعد از گذر پنجاه سال عمر آن‌هم در کردستان ایران، دیدار جدّی از طبیعت بکر ؛  چل چه مه  ؛  یک رویداد تاریخی برای من بود.  خود را بسیار سرزنش کردم که چه‌قدر از مطالعه‌ی محیط پیرامون، آن‌هم در بیخ گوش خود غافل بوده‌ام!؟

 آن‌چه مرا محصور نمود، ارتفاع کوه‌ها، سردی آب چشمه‌ها، منظره‌ی آبشارها، وجود مرتع‌های غنی و پر نبات ، آواز بلبلان، خزیدن مارها و لاک‌پشت‌ها، پرواز اسکادران‌های انواع حشرات در هوا، بی‌امکاناتی مردم روستاها و عدم وجود بهداشت در زندگی آن‌ها نبود، بلکه عدم استفاده‌ی بهینه از آن‌همه نعمت، شرایط و موقعیت بی‌نظیر خدادادی موجود در منطقه بود!

 از هر مردی در روستای ؛  بِست  ؛  می‌پرسیدم، چند راٌس گوسفند داری؟  با لحنی آمیخته به احساس حقارت پاسخ می‌داد، حدود یکصد راس! آری با یک حساب سر انگشتی آمار تعداد گوسفندان رو ستای ؛  بست  ؛  به بالای ده هزار می‌رسید!  

 ؛  بِست ؛   آخرین روستای دور افتاده در دامنه‌های شمالی و شرقی سلسله کوه‌های رفیع ؛ چل چه مه  ؛  می باشد که جاده‌ی ناهموار خاکی، از شهر دیواندره تا آن‌جا را  سه  ساعته می‌توان با ماشین مخصوص طی کرد. وضعیت سایر روستاهای منطقه از نظر دام‌پروری شبیه روستای  ؛  بِست  ؛  می‌باشد. اما آن‌همه شیر گوسفند چه‌گونه به عمل آمده  و چه‌گونه به‌مصرف می‌رسد؟  شیر پر محتوی و سفیدی که ده‌ها نوع مشتقات مختلف دارد و آن‌را  نفت سفیدروی زمین می‌نامم!

 گوسفندان توانایی درنوردیدن بیش‌تر از ده چه‌م از چهل چه‌م آن‌جا را نداشته و بعد از خوردن گیاهان فراوان متنوع در طول روز، شام‌گاهان با پستان‌های پراز شیر پر غلظت به روستا برگردانده می‌شوند و ده‌ها تن شیر به درون ظروف فلزی و پلاستیکی صاحبان‌شان می‌ریزند.  لذا اکثر مرتع‌ها در کوه‌ها و دره‌ها دست نخورده باقی‌مانده و برف سنگین زمستانی لاشه‌ی پوسیده و  زرد شده‌ی گیاهان را پوشانده و آن‌ها را ازحیض انتفاع خارج و هر سال این تراژدی تکرار می‌گردد.

اکنون سؤال این است که آن‌همه شیر تولید شده چه می‌شود؟  می‌دانیم که تعدد مشتقات  حاصل از شیر کم‌تر از مشتقات حاصل از نفت سیاه زیر زمین نیست.  در حالی‌که مشتقات شیر در زنده ماندن آدمی نقش اساسی را دارند ولی مشتقات نفت وسیله‌ای برای انجام برخی کارها بوده که عدم وجود آن‌ها مرگ آور نبوده و فقط زندگی را در حالت طبیعی نگه می‌دارد.

 از شیر در روستاها حداقل مشتقات زیر به عمل می‌آید. ماست، خامه، پنیر، دوغ، کره، روغن، کشک، کرّره، فورو، سیراج و …  و اگر از ماشین آلات برقی و اطلاعات علمی استفاده شود، تعداد مشتقات بیش‌تر خواهد شد.  مثلاً انواع ماست‌ها با چربی‌های مختلف،  انواع پنیر، بستنی، کیم  و …  که اگر ممزوج‌ها را حساب کنیم به ده‌ها محصول و فرآورده از شیر می‌رسیم که همه‌ی آن‌ها در زندگی انسان نقش حیاتی را دارند.

سخن اصلی این‌جاست که منطقه‌ی مذکور موقعیت پرورش صدها برابر گوسفندان فعلی را داراست. در ضمن در روستاهای آن‌جا از شیر فراوانی که تولید می‌شود، حداقل بهره و ثمره  را به جامعه و خود می‌رسانند.  وسایل و ابزار ساده و قدیمی، روش‌های سنتی در به عمل آوردن مشتقات شیر و عدم اطلاعات علمی از موضوع، امکان هر نوع مانوری را ساقط می‌کند.

 از دیر باز مردان آذری به روستاهای دیواندره آمده و با نرخ ارزان شیر فراوان تولید شده را در محل به پنیر تبدیل کرده و با اسم  ؛  پنیر لیقوان  ؛  راهی بازار مصرف می‌نمایند!

 به‌تر است برنامه‌ای اصولی برای بهره برداری صحیح از این نعمت خدادادی ریخته شود. می‌توان با ایجاد پایگاه‌های نظارت و کنترل و ساخت اصطبل‌ها برای حیوانات و تهیه‌ی امکانات و خانه‌های مسکونی برای آدم‌ها در جاهای مناسب آن سلسله جبال عظیم، زمینه‌ی پرورش میلیون‌ها راٌس گوسفند را فراهم نمود و هر روز هزاران تن شیر یا نفت سفید روی زمین به‌دست آورد. با ساخت کارخانه‌های شیر مجهّز در محل، گذشته از اشتغال‌زایی برای هزاران نفر از تحصیل‌کرده‌ها، محصولات لبنی بهداشتی و استرلیزه و پاستوریزه فراوان به بازار مصرف عرضه نمود که ضمن رفع نیاز مصرف داخل استان کردستان، زمینه برای صادرات لبنیات به خارج از استان و حتی کشور مهیّا کرد.

 انتقال مراکز دام‌پزشکی داخل شهرها به آن کوهستان‌ها کاری بس ضروری و به‌دین طریق رسالت آن‌همه پزشک و کارمند معنی واقعی را پیدا کرده و می‌توانند خدمتی را به جامعه  ارائه دهند. تکنسین‌های دام‌پروری بایستی در همان منطقه، سکنی گزیده و به راهنمائی روستائیان در زمینه‌ی پرورش دام بپردازند. تجمع متخصصان دام‌پروری و دام‌پزشکی در ادارات و مراکز شهری به چه درد می‌خورد؟!  حیوان مصدوم یا مریض را برای مداوا از کوهستان‌ها به شهر آوردن گذشته از اتلاف وقت و بروز مسائلی دیگر، بیش‌تر به بازی کمدی شبیه است! کسانی که در این رشته‌ها تحصیلات دانشگاهی کرده‌اند باید در میان دام‌ها بوده و در همان کوهستان‌ها که اطلاعات‌شان به کار می‌آید زندگی را بگذرانند که بسیار طبیعی و لذت‌بخش هم می‌باشد.

چه به‌تر در محل‌هایی مناسب در کوهستان‌های  ؛  چل چه مه  ؛  شهرک‌ها ساخته شود تا گذشته از رسیدن به هدف‌های ذکر شده از مهاجرت روستائیان به شهرهائی مثل سنندج کاسته شود.  چرا باید شهرسنندج بدون برنامه و قاعده‌ای اصولی این‌همه توسعه یابد؟ در این شهر آن‌قدر جمعبت زیاد شده که هیچ‌کدام از سازمان‌ها و ادارات دولتی و خدماتی توان سرویس دهی به مردم را ندارند. معضلات فراوان و بزه‌کاری‌های اجتماعی ناشی از این تجمع بی‌رویه قابل شناسایی و اصلاح نیست‌.  ناچاراً بایستی به تمرکز‌زدائی دست زد  و جمعیت متراکم را در گوشه به گوشه‌ی سرزمین پهناور ایران پخش نمود. تا از همه‌ی مواهب خدادادی استفاده شده و کسی بی‌کار و بی‌برنامه نباشد. قطعاً سرمایه‌گذاری‌های دولت در این مورد ثمره‌ای بسیار گران‌بها در دراز مدت خواهد داشت و بهره‌ی حاصل از شیر ؛  چل چه مه  ؛ اگر بیش‌تر از بهره‌ی شرکت نفت ایران نباشد، قطعاً کم‌تر نخواهد بود!

 کوهستان‌های غرب کشور ایران دست کمی از منابع طبیعی کشورهای آمریکا و اروپا ندارند. اگر برنامه‌ای برای استفاده‌ی اصولی و علمی از این مراتع غنی داشته باشیم، نه تنها نیازی به لبنیات هلند برای مصرف داخلی نخواهد بود بلکه خود صادر کننده‌ی لبنیات خواهیم شد و این تحول در سایر جنبه های اجتماعی، اقتصادی، علمی و تکنولوژیکی تاٌثیر مثبت داشته و آن‌گاه می‌توان امیدی به هم‌راه بودن با کاروان تمدن بشری را داشت.

 اگرچه در روستای  ؛ بست ؛ برق وجود دارد و یخ تولیدی یخچال‌ها دوغ و ماست را خنک می‌کند. اما مشاهده‌ی فاضلاب‌های داخل کوچه‌ها، درهم بودن محل‌های زندگی آدمیان و نگه‌داری دام‌ها، وجود فراوان مگس و حشرات موذی گرد فضولات دامی، نبودن مراکز بهداشت رسانی، عدم وجود آب تصفیه شده  و …  انسان را از نوشیدن یک لیوان کوچک دوغ  ؛  تازه مه‌شکه  ؛  باز می‌دارد!

 برای کارشناسی و شناخت وضعیت و موقعیت کوهستان‌های  ؛  چل چه مه  ؛  نیازی به تحقیقات و پژوهش‌های آن‌چنانی، اولویت نداشته، بلکه عزمی جزم و اراده‌ای راسخ  و برنامه‌ای ساده می‌خواهد تا از دریای عظیم شیر ؛ چل چه مه ؛ و مشتقات فراوان ناشی از آن بهره‌ی بسیار جست.

سید محمد فواد   ابراهیمی

مدرس ریاضیات و کامپیوتر مراکز تربیت معلم سنندج

خرداد  ۱۳۸۳  شمسی

INDEX

یک دیدگاه برای ”چل چه مه سرچشمه نفت سفید روی زمین

پاسخ دهید